1 marca - Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Drukuj
Utworzono: środa, 09, marzec 2016 Super User

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej i przywiązania do tradycji niepodległościowych, za krew przelaną w obronie Ojczyzny.

Tak argumentowali posłowie swoją decyzję, gdy trwała w Sejmie 3 lutego 2011 roku debata, nad ustanowieniem  dnia 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Parlament  jednogłośnie podjął uchwałę. 

Powojenne podziemie niepodległościowe stanowiło prostą kontynuację działalności niepodległościowej z okresu okupacji niemieckiej, będąc  na­turalną konsekwencją wyborów dokonywanych na początku wojny przez dziesiątki tysięcy konspiratorów. Było też pierwszym odruchem samoobro­ny społeczeństwa polskiego przeciwko siłą narzuconej przez sowietów –  komunistycznej władzy. Aż do powstania NSZZ „Solidar­ność” było przykładem najliczniejszej formy oporu Polaków wobec komuni­stycznej władzy. Przez jego szeregi przewinęło się ponad 250 tys. ludzi (z tego kilkadziesiąt tysięcy w oddziałach zbrojnych), nie licząc współpra­cowników i sympatyków, a także około 20 tys. w szeregach konspiracji mło­dzieżowych. Uczestniczyli w nim przedstawiciele wszystkich grup społecznych i zawodowych (inteligencja, robotnicy i chłopi), partii po­litycznych,  młodzież oraz ci wszyscy, dla których podstawowym celem działania była gotowość walki o wolną Polskę. Jako zjawisko masowe istniało do wios­ny 1947 r. Data ta nie oznaczała jednak jego definitywnego końca. Historia „Żołnierzy Wyklętych” to­czyła się swoim własnym rytmem. Symbolicznym końcem zbrojnego oporu była śmierć Józefa Franczaka pseudonim „Laluś”, zabitego przez ZOMO 21 październi­ka 1963 r. Także i ona nie zamykała jednak ostatecznie dziejów konspiracji powojennej. Do końca PRL-u w całym kraju ukrywało się pod fałszywymi nazwiskami wielu żołnierzy podziemia. Ścigani aż do 1989 r. przez SB.

Powojenne podziemie niepodległościowe było  z pewnością głównym prze­ciwnikiem władz komunistycznych w pierwszych powojennych latach. Zbiorowość „Żołnierzy Wyklętych” zapłaciła za przywiązanie do tra­dycji niepodległościowej cenę najwyższą spośród wszystkich grup, śro­dowisk walczących o wolną demokratyczną Polskę. To ponad 5 tys. osób skazanych przez sądy wojskowe na kary śmierci, ponad 21 tys. zmarłych i zamordowanych w więzieniach. To bliżej nieznana liczba zabitych w trakcie tysięcy pacyfikacji ciąg­nących się przez pierwsze powojenne lata, zamordowanych bez sądu w siedzibach urzędów bezpieczeństwa (około 20 tys.). To ponad 250 tys. osób skazanych na kary więzienia z powodów politycznych, kilkaset tysięcy dalszych zrujnowanych zdrowotnie, ekonomicznie, skazanych na bycie oby­watelami  II kategorii w PRL.

Ustanowienie w 2011 r. 1 marca Narodowym Dniem Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” stanowi potwierdzenie przez wolną, demokratyczną Rzeczpospolitą roli, jaką odegrali oni na drodze do odzyskania przez Polskę  nie­podległości. Wybór tej daty – związanej z 60-tą rocznicą zamordowania  przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa członków IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość – jest także symbolicznym aktem  uho­norowania najwyższej ofiary złożonej przez dziesiątki tysięcy żołnierzy pod­ziemia powojennego w trakcie pierwszej komunistycznej dekady. 

W ostatnich latach ich bohaterska i tragiczna zarazem historia coraz częściej staje się przedmiotem zainteresowania, także wśród przedstawicieli młodego pokolenia. Z roku na rok przybywa działań zarówno organizowanych przez instytucje państwowe  jak i inicjowanych przez różnego rodzaju organizacje społeczne. Wzrost zainteresowania dziejami Żołnierzy Wyklętych nie wynika jedynie z faktu, że były one przez wiele lat zakłamywane lub przemilczane. Historia całych oddziałów i pojedynczych żołnierzy powojennego podziemia pomaga kształtować patriotyczną postawę, inspiruje do działania na rzecz wspólnego dobra.  W ramach tych działań w naszej szkole po raz kolejny została przygotowana wystawa poświęcona bohaterom tych dni. W wystawie wykorzystano materiały opracowane przez Instytut Pamięci Narodowej.

Mirosława Jankowska

Gościmy

Odwiedza nas 99 gości oraz 0 użytkowników.

(c) 1998-2017 III Liceum Ogólnokształcące im. Żołnierzy Obwodu Łomżyńskiego AK w Łomży, ul. Senatorska 13, 18-400 Łomża, tel 86-216-6720